Cinsellik, insan doğasının doğal bir parçasıyken; ne zaman hayatın merkezini işgal eden, sorumlulukları gölgeleyen ve iradeyi saf dışı bırakan bir prangaya dönüşür? ICD-11 ile modern tıbbın radarına daha net giren “Kompulsif Cinsel Davranış Bozukluğu”, sadece bir istek fazlalığı değil, kişinin sağlığını, kariyerini ve sosyal bağlarını riske atan derin bir kontrol kaybıdır. Çoğu zaman çocukluktaki sevgi boşluklarını doldurma veya olumsuz duygulardan kaçma çabasıyla başlayan bu süreç, tatmin sağlamayan bir döngünün içinde hapsolmayı da beraberinde getiriyor.
Uzm. Psk. Metin Yetim yazdı.
Kompulsif cinsel davranış bozukluğu olan kişiler, kontrol edemedikleri yoğun cinsel düşünceler, dürtüler veya istekleri tekrar tekrar yaşarlar. Bu durum, hayatın merkezine o kadar çok yerleşen ve o kadar çok zaman alan tekrarlanan cinsel aktivitelere yol açar ki, etkilenen kişiler diğer yaşam alanlarını ihmal ederler: sağlıklarını, kişisel bakımlarını, ilgi alanlarını, aktivitelerini ve sorumluluklarını – örneğin iş veya özel yaşam alanlarında. Aşırı cinsel davranışlarını kontrol altına almak veya önemli ölçüde azaltmak için defalarca çaba gösterirler, ancak başarısız olurlar. Ayrıca, olumsuz sonuçlara rağmen bu davranışlarını sürdürürler – bu davranışların cinsel tatmin sağlamaması veya çok az tatmin sağlaması durumunda bile.
Cinsel davranışlar arasında aşırı mastürbasyon, yoğun cinsel fanteziler, bir partnerle sık sık cinsel ilişkiye girme, belirgin ve muhtemelen korunmasız çok eşli davranışlar – yani sık sık değişen cinsel partnerlerle cinsel ilişkiye girme – veya pornografi, telefon seksi ya da sanal seksin yoğun kullanımı sayılabilir. Etkilenen kişiler en sık aşırı mastürbasyon ve pornografinin sık kullanımından bahsederler.
Sorunlar en az altı ay boyunca devam eder ve çeşitli yaşam alanlarında, örneğin kişisel alanda, kişilerarası ilişkilerde veya mesleki alanda belirgin bir ıstırap veya belirgin bozulmalara yol açar. Bu ıstırap, yalnızca bir kişinin ahlaki nedenlerle cinselliğe karşı olumsuz bir tutum sergilemesinden kaynaklanmaz. Bu bozukluğun yerine kullanılan diğer terimleri arasında, patolojik cinsel davranış, seks bağımlılığı veya hiperseksüalite bulunur.
Sıklığı, Başlangıcı, Seyri ve Eşlik Eden Hastalıklar
Bu bozukluk uluslararası tanı sistemlerinde nispeten yeni olduğu için, şu ana kadar sıklığına ilişkin güvenilir veriler çok azdır. İnsanların yaklaşık yüzde beş ila altısının yaşamları boyunca kompulsif cinsel davranış bozukluğundan musdarip olduğu tahmin edilmektedir. Erkeklerde kadınlara göre daha sık görülür. Bugüne kadar, bozukluğun ne zaman başladığı, seyri nasıl olduğu ve hangi diğer ruhsal hastalıkların sıklıkla eşlik ettiği konusunda çok az şey bilinmektedir.
Hastalık nasıl ortaya çıkar?
Bazıları, özellikle psikanalitik uzmanlar, etkilenen kişilerin çocukluklarında yeterince yakınlık ve sevgi görmediklerini ve daha sonra bunu aşırı cinsellikle telafi etmeye çalıştıklarını varsaymaktadır.
Cinsel düşünceleri, dürtüleri ve davranışları tetikleyen, sevinç veya coşku gibi olumlu bir ruh hali olabileceği gibi, üzüntü veya depresif bir ruh hali, korku, can sıkıntısı, sinirlilik veya yalnızlık gibi olumsuz duygular da olabilir. Cinsel aktiviteler, olumsuz duyguları geçici olarak bastırmaya ve belli bir süre hissetmemeye katkıda bulunabilir.
Normal cinsel istekten ayrımı
Tanı koyarken, belirgin bir cinsel istek veya davranışın mutlaka patolojik olmadığı ve bunun bir kişinin kompulsif cinsel davranış bozukluğuna sahip olduğu anlamına gelmediği dikkate alınmalıdır. Cinsellik ve cinsel istek, insan yaşamının normal parçalarıdır. Cinsel istek, bireysel ihtiyaçlara, yaşa, cinsiyete ve yaşam durumuna göre büyük farklılıklar gösterebilir.
Kompulsif cinsel davranış bozukluğu, ancak bir kişi uzun süre boyunca cinsel arzusu veya davranışları üzerinde kontrolünü yitirirse, cinsel dürtülerinden veya davranışlarından rahatsızlık duyarsa ve bu durum çeşitli yaşam alanlarında olumsuz etkilenmesine neden oluyorsa teşhis edillir.
